Suçluluk ve Utanç Arasındaki Fark
Suçluluk ve utanç çoğu zaman birbirinin yerine kullanılan duygular olabilir. İkisi de zorlayıcı hissettirebilir, kişinin kendisini sorgulamasına neden olabilir ve bazen birbirine oldukça benzer görünebilir.
Oysa bu iki duygu aynı deneyimi ifade etmez.
Bazen yaptığımız bir davranış nedeniyle suçluluk hissedebiliriz. Bazen ise belirli bir davranıştan bağımsız olarak, sanki kendimizde yanlış ya da eksik olan bir şey varmış gibi hissedebiliriz. Dışarıdan benzer görünen bu iki deneyim, iç dünyamızda oldukça farklı şekillerde yaşanabilir.
Suçluluk Daha Çok Davranışlarımızla İlgili Olabilir
Suçluluk, çoğu zaman yaptığımız ya da yapmadığımız bir davranışla ilişkilidir.
Birini istemeden incittiğimizi düşündüğümüzde, verdiğimiz bir sözü tutamadığımızda ya da kendi değerlerimizle çelişen bir şekilde davrandığımızı hissettiğimizde suçluluk yaşayabiliriz.
Bu duygu her zaman olumsuz bir işlev görmez. Bazen ilişkilerimizi onarmaya, sorumluluk almaya ya da farklı davranabilme isteğine katkıda bulunabilir.
Bu nedenle suçluluk, çoğu zaman "Yanlış bir şey yaptım." duygusuyla ilişkilidir.
Utanç Bazen Kim Olduğumuzla İlgili Hissedilebilir
Utanç ise çoğu zaman yalnızca yaptığımız bir davranışla sınırlı kalmaz.
Bazen kişi yalnızca hata yaptığını değil, kendisinin yetersiz, değersiz ya da sevilmeye layık olmadığını hissetmeye başlayabilir.
Bu nedenle utanç yaşayan biri, yalnızca davranışını değil, kendisini de saklamak isteyebilir. Başkalarının onu gerçekten tanıması halinde kabul edilmeyeceğini ya da reddedileceğini düşünebilir.
Bu deneyim her zaman açık bir şekilde fark edilmeyebilir. Bazı insanlar utançlarını yoğun bir öz eleştiriyle, bazıları sürekli başarılı olmaya çalışarak, bazıları ise yakın ilişkilerden uzak durarak yaşamaya başlayabilir.
Bu Duygular Birlikte de Yaşanabilir
Suçluluk ve utanç birbirinden farklı olsa da, çoğu zaman aynı anda ortaya çıkabilir.
Bir hata yaptıktan sonra hem davranışımız nedeniyle suçluluk hissedebilir hem de bu hatanın bizi nasıl biri yaptığını sorgulamaya başlayabiliriz.
Bazen zamanla suçluluk duygusu geride kalırken, utanç daha uzun süre varlığını sürdürebilir. Çünkü utanç, yalnızca yaşanan olaya değil, kişinin kendisini nasıl gördüğüne de dokunabilir.
Terapide Bu Duygular Merak Edilebilir
Terapi, suçluluk ya da utanç duygularını ortadan kaldırmaya çalışılan bir süreç değildir.
Bazen daha önemli olan, bu duyguların hangi deneyimlerle ilişkili olabileceğini, ne zaman ortaya çıktıklarını ve kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiyi nasıl etkilediklerini birlikte anlamaya çalışmaktır.
Kendimize yalnızca yaptığımız hatalar üzerinden mi yaklaşıyoruz, yoksa zamanla kendimizi de eksik ya da değersiz biri olarak mı görmeye başladık? Bazen bu soruların peşinden gitmek, kendimize farklı bir yerden yaklaşabilmenin ilk adımlarından biri olabilir.
Eğer Toronto'da yüz yüze ya da Ontario ve Alberta genelinde online bireysel veya çift terapisi düşünüyorsanız, birlikte çalışmanın sizin için uygun olup olmadığını değerlendirmek üzere 15 dakikalık ücretsiz bir ön görüşme planlamak için benimle iletişime geçebilirsiniz.